محمد جواد مغنية ( مترجم : مهدى پور )
42
معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى )
خود در ميان اصحاب مىنشاند و مىفرمود : ( سيروا باسم اللّه و فى سبيل اللّه و على ملّة رسول اللّه ، و لا تغدروا ، و لا تفعلوا ، و لا تقطعوا شجرة الّا ان تضطرّوا اليها ، و لا تقتلوا شيخا فانيا ، و لا صبيّا و لا امرأة ) ؛ « به نام خدا ، در راه خدا و بر سيره رسول خدا حركت كنيد ، حيله نكنيد ، زيادهروى نكنيد ، درختى را قطع نكنيد مگر اينكه ناگزير شويد ، پيرمردى را نكشيد ، كودكى را نكشيد و زنى را نكشيد . » جنگ به هر حال شرّ است ، زيرا نابودى و خون و مرگ و آتش است ، بر غالب و مغلوب . اگر براى از بين بردن زور و قلدرى ، چارهاى جز توسّل به جنگ نباشد ، بايد براساس قوانين انسانى و اخلاقى جهاد باشد ، كه خون بىگناهان محفوظ بماند و بر حريم اموال و نواميس بىگناهان هيچ تجاوزى نشود ، حتّى در مورد جنايتكاران نيز بيش از آنچه مستحق هستند ، مؤاخذه نشود ، كه خداى تبارك و تعالى مىفرمايد : مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ ؛ « هركس كار زشتى انجام دهد كيفر داده نمىشود مگر همانند آن را و آنها مورد ستم قرار نمىگيرند . » « 1 » فَإِنِ انْتَهَوْا فَلا عُدْوانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ ؛ « اگر دست بكشند ، جز بر گروه ستمكاران تجاوز و تعدّى نيست . » « 2 » در فراز بالا كه امام صادق عليه السّلام از جدّ بزرگوارش صلّى اللّه عليه و آله در رابطه با جهادگران روايت نموده است ، همه مكارم اخلاق يك جا گرد
--> ( 1 ) - سوره انعام ، آيه 160 . ( 2 ) - سوره بقره ، آيه 193 .